Past Events


मराठी भाषा उपक्रम २०२२

नाताळाच्या, चिनी नवनर्षाच्या आणि इस्टरच्या सुट्टीत तीन छोटेखानी हसत -खेळत मराठी वर्ग झाल्यानंतर पालकांच्या आग्रहाखातर आठवड्यातून एकदा ‘मराठी भाषा आणि अक्षरओळख’ वर्ग मे-जून २०२२ मध्ये संपन्न झाला. दोन महिने शनिवारी सकाळी वर्ग असला तरी (येणारे पाहुणे, ठरलेल्या पार्ट्या, सॉकर- नाच-टेनिस इत्यादि कारणांसाठी ) दांड्या मारणार नाही, गृहपाठ करायला मुलांना मदत करणार अशी उभयपक्षी बोलणी झाली. पालकांनी दिलेला शब्द तंतोतंत पाळला. 

आणि परवा सकाळी परिक्षा सुद्धा संपल्या की !!

 

आठवणीसाठी हा एक छोटा व्हिडिओ.

 

मुलं, मराठी भाषेविषयी आत्मियता बाळगणारे त्यांचे पालक आणि आपल्या लोकप्रिय शिक्षिका *प्रीती धोपाटे* यांचे मनःपूर्वक आभार. 

संयोजक आणि स्वयंसेवक : मुग्धा रत्नपारखी, सोनल कुलकर्णी, प्राजक्ता नायक



गप्पा

१ मे २०२२ रोजी हॉंगकॉंग येथे वास्तव्य असणा-यांनी इच्छापत्र का, कसे, कधी करावे हा कार्यक्रम संपन्न झाला.

सोनल कुलकर्णी आणि अमृता हर्डीकर या आपल्या वकील सदस्यांने सुमारे तीन तास सदस्यांच्या प्रश्नांच्या भडीमाराला शांतपणे उत्तरे दिली आणि क्लिष्ट भासणारा विषय सोपा करून सांगीतला. त्याआधी महिनाभर सोनल कुलकर्णी आणि मुग्धा रत्नपारखी, अमित वाकडे कार्यक्रमाच्या आखणीविषयी चर्चा करीत होते. सोनल कुलकर्णी यांनी आवर्जून आमंत्रित केलेल्या तज्ज्ञ पाहुण्यांने उपस्थितांचे उत्तम शंकानिरसन केले. संगीता कारेकर यांनी आपला अनुभव सांगीतला. सिद्धार्थ फडके यांनी तांत्रिक बाजू सांभाळली. प्राजक्ता नायक यांनी Flyer Design केले. 

We are deeply grateful to our guest Speakers Mr. Mark Kirkham and Ms. Bharati Manek for sharing the wealth of their insights and to Sonal Kulkarni for inviting them.

कार्यक्रमानंतर अंजली पेठे यांनी पुढाकार घेऊन एका Solicitor Firm शी संपर्क साधून सर्वांची वाट सुकर केली आणि त्यायोगे आता सुमारे ५५ इच्छापत्रे तयार होण्याची प्रक्रिया सध्या सुरू आहे. हृषिकेश दीक्षित यांनी वाटाघाटी पुढे न्यायला मदत केली. अनेक सदस्यांनी आपला अनुभव शेअर केला, आपल्या मित्रमंडळींनाही त्यात गोवले त्यामुऴे इतरांनाही मदत झाली. 

 

किती जणांचे हात एका उपक्रमाच्या पालखीला लागतात आणि मनावर घेतले तर आपण महत्त्वाची कामे कशी तडीस नेऊ शकतो याचे हे उत्तम उदाहरण. सर्वांचे मनःपूर्वक आभार आणि कौतुक. कोणावरही आकस्मिक मृत्युचा अवघड प्रसंग ओढवू नये, पण तरीही कायदेशीर बाबींची पूर्तता व्हायलाच हवी. आपण शक्यतोवर व्यवस्था नीट करून ठेवावी. 

 

एकमेंका सहाय्य करू, अवघे धरू सुपंथ !

 



छंदवर्ग इस्टर २०२२


मराठी भाषा दिवस- कविता पानोपानी २०२२

‘कविता पानोपानी ‘ ह्या उपक्रमात यंदा ४७ प्रवेशिका आल्या. अनेकांनी अतिशय धडपड करून त्या पाठवल्या. आजारपणात किंवा नव्वा लागला असताना कोणी धडपड करून सहभागी होतील असे स्वप्नातही वाटले नव्हते. पण कोणी फार वर्षांनी कागदाला पेन टेकवलं आणि कोणी मुलांच्या मागे धोशा लावून त्यांच्याकरवी काम पूर्ण केले. कोणाला शब्दांशी, कोणाला उच्चारांशी, कोणाला अक्षराशी, कोणाला तंत्रज्ञानाशी काहीशी झटापट करावी लागली. पण मंडळी त्यात रमली… काही काळ सभोवतालचा अभूतपूर्व गोंधळ जरासा विसरली… कल्पकतेने, रसिकतेने, आपल्या कुठल्या कुठल्या सुहृद नातेवाईकांच्या आठवणीं समवेत, टपो-या अक्षरांसमवेत, सुंदर चित्रांसमवेत आपण ह्या उपक्रमात मनापासून सहभागी झालात.  

त्या निमित्ताने जुन्या- नव्या- परिचित- अपरिचित मराठी कवितांना उजाळा तर मिळालाच पण शीणलेल्या मनालाही मूठभर चैतन्य मिळाले. 

आणि एवढ्या थंडीत आपल्या भाषेची ऊब काय असते ती सर्वांनाच जाणवली. 

आज 21 फेब्रुवारी , जागतिक मातृभाषा दिवस, International Mother Languge Day. 

 

- मुग्धा रत्नपारखी, अध्यक्ष

 



छंदवर्ग चिनी नववर्ष २०२२


गप्पा

८ जानेवरी २०२२ रोजी , महाराष्ट्र मंडळा ने  HKEOC समवेत एक माहितीपर कार्यक्रम आयोजित केला – “Are you protected from Discrimination”.  त्यावेळच्या स्थानिक नियमांनुसार तो कार्यक्रम प्रत्यक्ष न करता आल्यामुळे झूम (Zoom) वर झाला. कार्यक्रमाला साधारण ३५ कुटूंबे हजर होते.

“Equal Opportunities Commission(EOC)” च्या श्रीमती निरू विश्वनाथ ह्यांनी ह्या महत्त्वपूर्ण बाबीं विषयी अतिशय शांतपणे, सोप्या भाषेत सगळी माहिती दिली. विचारलेल्या प्रश्नांची उत्तरं दिली. कार्यक्रम परस्परसंवादी होता त्यामुळे इंट्रेस्टिंग झाला.

EOC is a statutory body responsible for implementing the Sex, Disability, Race, Family status discrimination ordinance in Hong Kong.

हाँगकॉंग मध्ये आल्यापासून, स्थानिक लोकं आपल्याशेजारी (बस , MTR इत्यादि) बसणे का टाळतात या पासून ते भाषेच्या अडसरामुळे सहजासहजी नोकरी न मिळणे. कार्यालय ,शाळा ,विद्यापीठ अशा ठिकाणी समावेशक वातावरण नसणे..अशा अनेक त्रासदायक घटना अनुभवास येतात. ह्यातल्या कुठल्या घटना ह्या ‘भेदभाव‘ ह्या श्रेणीत धरल्या जातात ? कुठल्या गोष्टींसाठी ‘न्याय’ मागितला जाऊ शकतो ? ह्याची माहिती निरू मॅडमने सविस्तर दिली.

आपल्यावर अन्याय होत असताना : तो सहन करणे, दुर्लक्ष करणे, हतबल होणे,आपापसात नुसतीच चर्चा करणे, ह्या पलीकडे जाऊन आपल्याला न्याय मागता येऊ शकतो ही बाब दिलासा देणारी आहे.

निरू मॅडम ने सांगितल्याप्रमाणे आपली तक्रार आधी ऐकली जाते. मग ती तक्रार ‘भेदभाव’ ह्या श्रेणी मध्ये ग्राह्य धरली जाऊ शकते का हे पडताळून त्याची नोंद केली जाते. पुढे शहानिशा करून त्यावर कृती केली जाते.

भेदभावाच्या घटनेच्या तीव्रतेनुसार आपल्या मानसिक आणि परिणामी शारीरिक आरोग्यावरही परिणाम होऊ शकतो. आपल्याला सामावून घेण्यात यावं म्हणून आपण स्वतःची जीवनशैली बदलायचा प्रयत्न करतो, भाषा शिकायचा प्रयत्न करतो. कितीही आटापिटा केला तरी शेवटी आपण वेगळे रहातो. 

आपापसातील छोटे छोटे भेदभाव बाजूला सारून एकजुटीने आपण भारतीय आहोत ही भावना ठेवून EOC च्या मदतीने न्याय मिळवू शकतो. महाराष्ट्र मंडळाने अतिशय उपयुक्त कार्यक्रम आणल्याबद्दल मंडळाचे आभार .

 

- श्रीनिधी डोंगरे

 



छंदवर्ग नाताळ २०२१


दीपावली २०२१


नवदुर्गा


गणेशोत्सव २०२१

परवा दिवशी महाराष्ट्र मंडळ हाँग काँगचा गणेशोत्सव यशस्वीरीत्या पूर्ण झाला - यशस्वीरीत्या अशा करता म्हटलं, कारण सर्व सदस्यांनी पुरेपूर आनंद अनुभवला. गेल्या १.५ वर्षातील घडामोडींचा काही तास विसर पडला, भेटी-गाठी झाल्या, छान भारतीय पोशाख बाहेर आले, लहान मुलांना "आपली" माणसं म्हणजे कोण, "आपली माणसं" म्हणजे काय आणि "आपली संस्कृती" कशी वेगळी याचा अनुभव आला. गेल्या वर्षीपासून घरात आपण बोलतो ती भाषा घराबाहेर इतक्या मोठ्या प्रमाणावर ऐकू येणे हा मुलांसाठीच नाही तर मोठ्यांसाठीही दुर्मिळ अनुभव झाला होता. 

 

मंडळाचा "स्वरवंदना" हा वार्षिक संगीत सोहळाही उत्तम झाला, त्याविषयी कौतुकाचे शब्द अजूनही मंडळाकडे येणं थांबत नाहीये. प्रसन्न वातावरणात मंडळाच्या हौशी कलाकारांनी, आपल्या स्वतःच्या पात्रतेला सुयोग्य न्याय देत, २.५ - ३ महिने तालमी करून मनापासून आपली कला सादर केली. खूप कौतुक झालं. 

 

मी यावर्षी प्रथमच निवेदिकेची भूमिका केली आणि काही नवीन गोष्टी लक्षात आल्या. स्टेजवरच्या प्रत्येकाला भूमिकेनुसार प्रेक्षक हा वेगळा भासतो, त्याच्याकडून वेगळ्या अपेक्षा असतात. गायक-गायिका प्रेक्षकांकडून समेवर टाळी, नेमक्या लागलेल्या सुराला दाद, आणि चुकांना दिलदारपणे केलेली क्षमा शोधत असतात. वादक हे गायकाइतकेच कसलेले कलाकार असले तरी नेहमीच आपली गायकापुढे असलेली दुय्यम भूमिका नम्रपणे स्वीकारून, प्रेक्षकांकडून वादन-गायन या सहयोगासाठी दाद शोधत असतात, मात्र मनाच्या एका कोपऱ्यात कोणीतरी फक्त आपलं वादन ही कान देऊन ऐकावं अशी आशा करत असतात. निवेदकाला मात्र कार्यक्रम मार्गावर ठेवण्याचं कर्तव्य करत असताना काहीतरी वेगळंच दिसत असतं, समजत असतं. 

 

समोर बसलेल्या समुदायाचा सामूहिक मूड, कल, इच्छा अशा सर्व गोष्टी अचानक दिसायला लागतात आणि एकदम कळतं की ही सर्व माणसं कलाकारांविषयी अत्यंत चांगल्या भावना, सदिच्छा मनात ठेवून आहेत. बघा ना - कार्यक्रम चांगलाच असेल असा छान विचार मनात असल्याशिवाय एखादी व्यक्ती कार्यक्रमाला येणारच नाही! यावर्षी त्याचा पुरेपूर अनुभव घेतला. मंडळाचे प्रेक्षक होतेच खास - जवळ जवळ २ तास चाललेल्या कार्यक्रमात प्रत्येक क्षणी समरसून गेलेले प्रेक्षक मी पाहिले. सुरा-सुराला दाद, समेवर दिसलेली बोलकी देहबोली, निवेदनातल्या हलक्याफुलक्या क्षणांमध्ये चेहऱ्यांवर सहज उमटलेलं स्मितहास्य, उत्स्फूर्त असे अनेक वन्स मोअर, आणि कार्यक्रम झाल्यावर मुक्तहस्ते केलेली कौतुकाची उधळण - प्रेक्षक असावे तर असे! 

 

मंडळातील व्यासपीठावर संगीताचे कार्यक्रम हे सांगीतिक गुणवत्तेच्या मोजपट्टीवर किती खरे ठरतात या पेक्षा ते माणसांना किती जवळ आणतात हे महत्वाचं असतं असं मला वाटतं. समोर सादर केली जाणारी गाणी ही प्रेक्षकांना त्यांच्या समान असलेल्या रम्य भूतकाळात नेतात का, हा त्यातला एक महत्वाचा भाग ठरतो. प्रेक्षक हा समोर असलेला क्षण जगताना तितकाच जेव्हा आपल्या आठवणींमध्ये रमतो, तेव्हा कार्यक्रम चांगला होतो. त्याशिवाय आपल्या आजूबाजूला असणारे आपल्या आवडीचे आणि आपली भाषा बोलणारे परिचित, हवेत ओळखीचा पवित्र सुगंध, गुंतवून ठेवणारी; कानाला आनंद देणारी ध्वनी योजना, आणि डोळ्याला दिसणारे भारतीय रंगातले कपडे - हे आणि इतर अनेक डायमेन्शन असलेला परिपूर्ण अनुभव हा कार्यक्रम देतो. कार्यक्रमात घेतलेले फोटो आणि विडिओ हे कितीही आवडले तरी त्या फक्त तुटपुंज्या आठवणी असतात, आणि ते आवडले नाहीत तरीही ती फक्त क्षणचित्र आहेत, परिपूर्ण अनुभव नाही हे लक्षात घ्यावं लागतं.

 

एकंदर काय, सगळंच छान झालं यावर्षी आणि पुढच्या वर्षीचे लागलेले वेध हवेत दिसत आहेत! 

 

मंडळाचे आभार, कलाकारांचे आभार, फोटोग्राफर्सचे आभार, आणि प्रेक्षकांना जोरदार सलाम!

 

©️सौ. केतकी बक्षी



अथर्वशीर्ष



सामना कौशल्ये कार्यशाळा

डॉ. शिल्पा पटवर्धन यांनी घेतलेली ‘सामना कौशल्ये कार्यशाळा’ आज उत्तमरित्या संपन्न झाली. जे हॉंगकॉंगमध्ये अनेक वर्ष स्थायिक आहेत त्यांना ठाऊक असेल की मानसिक आरोग्यासंदर्भातील ३ तासांची कार्यशाळा आणि समवेत course materials या token प्रवेशमुल्यात फारच कमी मिळू शकतील.  थियरी कुठेही मिळेल पण आपल्या व्याख्यात्यांचे ज्ञान, सहवेदना, मराठी मनाची जाण, मदत करण्याची वृत्ती इथे सहजासहजी मिळणार नाही. आज आलेल्या प्रतिक्रियांमधूनच आपल्या कार्यशाळेचे यश सामावले आहे



मराठी भाषा आणि अक्षर ओळख



स्नेहमेळावा २०२१

विशाल आणि योगिता कामत (आणि कार्यकारिणीचे सदस्य ) यांच्या पुढाकाराने  ४ जुलै २०२१ रोजी एक छोटेखानी स्नेहमेळावा आयोजित करण्यात आला. अनेक नवे आणि जूने सदस्य या प्रसंगी उपस्थित होते. कोविड काळातील नियमावलीमुळे अतिशय काळजीपूर्वक कडेकोट बंदोबस्तात आणि मर्यादित स्वरूपात सुमारे दीड वर्षानंतर आपली भेट होऊ शकली हे ही नसे थोडके. 

सतत बदलणा-या नियमावली मुळे कुठलेही आयोजन पूर्वीइतके साधे, सोपे, सरळ राहिले नाही याची सदस्यांनी कृपया नोंद घ्यावी.

 



बॅडमिंटन २०२१

सुमारे ६० व्यक्तींनी (लहान मुले धरून) Badminton  स्पर्धेला उत्तम प्रतिसाद देऊन स्पर्धा उत्तम रितीने पार पडल्या. कोर्ट बुकिंगसाठी स्वयंसेवकांना पहाटे ४:३० पासून रांगेत उभे राहून आरक्षण करावे लागले. राहुल पै आणि विशाल कामत यांच्या पुढाकारामुळे या वर्षीच्या Badminton स्पर्धा उत्तम रितीने पार पडल्या आणि खर्च वजा करून २,००० हॉंगकॉंग डॉलर निधी उभारला गेला. यात मंडळानेही तेवढीच भर घालून, निधी सामाजिक कार्यासाठी देण्याचे निेश्चित केले आहे. 

आपल्याकडे किती उत्तम खेळाडू आहे हे या निमित्ताने लक्षात आले.

 



मराठी भाषा आणि अक्षरओळख १



‘व्हय मी सावित्री’ या एकल नाटकाचा प्रयोग

‘व्हय मी सावित्री’

लेखिका - सुषमा देशपांडे

दिग्दर्शन- सुनील कुलकर्णी

कलाकार- केतकी जोशी

संगीत- सिद्धार्थ फडके 

 

‘व्हय मी सावित्री’ या एकल नाटकाचे ४ प्रयोग २८ मार्च २०२१, १० एप्रिल २०२१, १ मे २०२१ आणि ७ ऑगस्ट २०२१ रोजी संपन्न झाले.

Social distancing चे अनेक नियम, सभागृहाची नियमावली, प्रमुख कलाकारांची कोविड चाचणी ही सर्व यातायात केल्यावर , सुमारे १००+ प्रेक्षकांनी प्रत्यक्ष हजर राहून नाटकाला उत्तम प्रतिसाद दिला.

 

१ मे २०२१: ‘व्हय मी सावित्री’ च्या प्रयोगाचा वृत्तांत :

प्रे़क्षकांचे ओघळणारे अश्रु, वाजणार्या टाळ्या आणि शिट्ट्या, उस्फूर्त व्यक्त झालेल्या प्रतिक्रिया, प्रेक्षागारातील संपूर्ण शांतता, एकमेकांशी आपुलकीने बोलणारे सदेह लोक, महाराष्ट्रदिनाला म्हटलेले महाराष्ट्र गीत, दिग्दर्शक- कलाकार यांच्या मेहनतीला आणि सादरीकरणाला दिलेली पोचपावती. अनेक अडचणींतून मार्ग काढत हा ही ‘प्रयोग’ संपन्न झाला. 

‘नाटक’ सुफळ झाले. 

संपूर्ण होऊ नये ही नटराजाचरणी प्रार्थना.




गप्पा

मराठी भाषा दिवसानिमित्ताने, प्रसिद्द सुलेखनकार, अच्युत पालव, यांचं देवनागरी आणि रोमन लिपीवर सुंदर प्रात्यक्षिक केलं आणि श्रोत्यांबरोबर सुसंवाद साधला.

 



गप्पा

महिला दिनानिमित्ताने आयोजित केलेल्या Zoom व्याख्यानात श्रीमती अंजली हजारी यांनी पालकांना आणि मुलांना मार्गदर्शन केले. 

शिस्त, अभ्यासू वृत्ती , पूर्वतयारी आणि पालकांची भूमिका या बदलत्या काळात काय असावी या विषयी त्यांनी मते मांडली.

 



छोटेखानी Hike

हॉंगकॉंगमध्ये कोविडप्रसाराचा धोका कमी झाला, जराशी उसंत मिळाली तसा एप्रिल महिन्यात Easter Break मध्ये एक छोटेखानी Hike आयोजित करण्यात आला. 

आपल्या सदस्यांने उत्साहाने हजेरी लावून तो यशस्वी केला.

 



पुस्तकविश्व

 या वर्षी सुमारे २० मुलांनी आपल्या आवडत्या मराठी पुस्तकावर / गोष्टीवर आधारित व्हिडिओ सादरीकरण तयार केले. पंचतंत्रापासून ते फास्टर फेणे ते माधुरी पुरंदरेंच्या बालसाहित्यापर्यंत पुस्तकांचा यात समावेश होता. मुलांनी उत्तम व्हिडिओ सादरीकरण केले. सक्रीय सहभागासाठी मुलांना प्रशस्तीपत्रक देऊन त्यांचे कौतुक करण्यात आले. नवीन पिढीला मराठी गोष्टी/ पुस्तके आवडतात हे या निमित्ताने लक्षात आले.



गप्पा

डॉ शिवानी आणि डॉ सलिल शिंदे यांनी वैज्ञानिक ऐतिहासिक प्रयोग, मानवी शरीराची रोगप्रतिरोधक शक्ती , विषाणूंची रचना, सध्या उपलब्ध असलेल्या / केल्या जाणार्या विविध कंपन्यांच्या लशी आणि तंत्रज्ञान, लसीकरणाविषयीचे समज, गैरसमज, यावर इंग्रजीत विस्तृत व्याख्यान दिले. उपस्थित १०-१९ वर्षांच्या बाल-युवा पिढीने धडाधडा प्रश्न विचारून त्यांना घेरून टाकले. दोन्ही डॉक्टरांनी सर्व प्रश्नांना अतिशय विस्तृत उत्तरे दिली.

 

या व्याख्यानासाठी त्यांनी खास slides तयार केल्या होत्या, ज्यांच्या मदतीने प्रेक्षकवर्गाला हा विषय समजण्यात मदत झाली आणि कोविड लशी बाबतीत अनेक शंकांचे निरसन होऊ शकले.



संक्रमण २०२१

कार्यक्रमाची क्षणचित्रे 

गतसालचे अहवाल वाचन आणि नवीन समितीची ओळख 

  • अनघा जोशी - गायिका, शारदास्तवन (जय शारदे वागीश्वरी)
  • Transitioning to University: Vidit Bhatawdekar (University of California, Berkeley)
  • जान्हवी चंदात्रे (श्रीहान चंदात्रे ‘Virtual बोरन्हाण’)
  • प्रदीप आणि स्मिता लाड (३० वर्षातील हाँग काँगमधील विविध स्थित्यंतरे, येथील ‘रुढीप्रिय स्थानिक समाज’ आणि ‘money, money’ संस्कृती)
  • संदीप भाटवडेकर (२० वर्षातील कौटुंबिक आणि हाँग काँगमधील स्थित्यंतरे, कमावलेले आणि गमावलेले काही)
  • वर्षा कुलकर्णी (५ वर्षे हाँग काँग मध्ये स्वत:चा व्यवसाय रजिस्टर करतानाचे challenge)
  • प्राजक्ता नायक (५ वर्षे हाँग काँग-क्वाला लंपूर - मुंबई संक्रमणाची आणि trailing spouse ची गोष्ट)
  • तेजस मोरे (सुमारे दीड वर्षातील हाँग काँग मधील कडूगोड अनुभव)
  • अमित रत्नपारखी (हाँग काँगमधील स्थलांतरीत पक्षी आणि पक्ष्यांची मनोहारी दुनिया)
  • सुनील कुलकर्णी, रंगकर्मी (अभिवाचन 'खरेमास्तर' ,सावित्रीबाई फुले जयंती निमित्ताने)
  • नवीन सदस्यांचे स्वागत आणि परिचय 
  • ‘चितळे बंधूंची उत्पादने’ हाँग काँगमध्ये लवकरच!!!
  • आगामी कार्यक्रमांची रूपरेषा, स्वप्नें